Tiết 13:
Bài 10:

Hoá trị của 1 nguyên tố được xác định bằng cách nào?
Qui tắc hoá trị

Theo qui ước H có hoá trị là I

1/Cách xác định:
a/ Dựa vào khả năng liên kết với Hidro.
Gán cho H hoá trị I
Ví dụ: HCl ? Cl : I
?

Bài tập:
Hãy xác định hoá trị của nguyên tố
O,N, C trong các hợp chất sau đây:
H2O, NH3, CH4
Trả lời:
O có hoá trị là II
N có hoá trị là III
C có hoá trị là IV
1/Cách xác định:
a/ Dựa vào khả năng liên kết với Hidro.
Gán cho H hoá trị I
VD: HCl ? Cl: I
b/ Dựa vào khả năng liên kết với Oxi.
Oxi có hoá trị II
VD : Na2O ? Na : I
c/ Hoá trị của nhóm nguyên tử được xác định
qua khả năng liên kết với số nguyên tử Hidro
VD : H2SO4 ? (SO4) : II

?
?
?

Dựa vào đâu nói: Na có hoá trị I
C có hoá trị IV
Trong các hợp chất : Na2O,CO2

Bài tập:
Hãy xác định hoá trị của nhóm (SO4)

trong các hợp chất H2SO4,
Trả lời:

(SO4) có hoá trị là II
B

2/ Kết luân:
Hoá trị của nguyên tố (hay nhóm nguyên
tử) là con số biểu thị khả năng liên kết
của nguyên tử (hay nhóm nguyên tử),
được xác định theo hoá trị của H chọn
làm đơn vị và hoá trị của O là 2 đơn vị.
?

BẢNG 2 - HOÁ TRỊ CỦA MỘT SỐ NHÓM NGUYÊN TỬ

Em rút ra kết luận gì về tích của chỉ số và hoá trị của các nguyên tố trong công thức hoá học?

Trong công thức hoá học, tích của chỉ số và hoá trị của nguyên tố này bằng tích của chỉ số và hoá trị của nguyên tố kia.


a
b
a, b: hoá trị của nguyên tố A,B

?
Qui tắc hoá trị đúng cả khi A hoặc B (thường là B) là một nhóm nguyên tử.
Ví dụ: Từ công thức hoá học của hợp chất Al(OH)3,
Ta có : 1.III = 3.I
Qui tắc được vận dụng chủ yếu cho các hợp chất vô cơ.

AxBy

x
.
a
y
b
.
=
1/ Quy tắc:
Hãy tính và so sánh tích x.a và y.b
trong các công thức hoá học sau:
CH4 , NH3

2/ Vận dụng:
Ví dụ 1: Tính hoá trị của Al trong
hợp chất AlCl3, biết Clo có hoá trị I.
Gọi a là hoá trị của Al
a I
AlCl3
Á�p dụng qui tắc hoá trị:
I.3
a.1=I.3 ? a= = III
1
Vậy Al có hoá trị III trong hợp chất
AlCl3

?

2/ Vận dụng:
Ví dụ 2: Tính hoá trị của Zn, Fe trong
Các hợp chất sau: ZnCl2, FeSO4,
biết Clo có hoá trị I , (SO4) có hoá trị II

Zn có hoá trị II
Fe có hoá trị II

?

2/ Vận dụng:
Ví dụ 3: Biết hoá trị của Hidro là I, Oxi
là II. Hãy xác định hoá trị của các
nguyên tố ( nhóm nguyên tử) trong các
công thức sau:
a/ H2SO3
b/ P2O5

(SO3) : II
P : V

?