Hướng dẫn học sinh giải bài tập trong phần tính chất chia hết trong N - toán 6
I) Lý do chọn đề tài
Trong chương trình toán 6, phần tính chất chia hết trong N là một trong những trọng tâm của chương trình. Trong chương có rất nhiều bài tập, phần bài tập nâng cao cũng rất đa dạng, phong phú.
Kiến thức lý thuyết của chương đưa ra chỉ là những kiến thức cơ bản, cô đọng nhất. Nếu giáo viên không đi sâu hướng dẫn và phát hiện cho học sinh thì các em sẽ gặp khó khăn trong giải bài tập.
Ví dụ: Điền số thích hợp vào dấu * để các số sau chia hết cho 2:
71 * ; 25 * 2 ; * 590
Học sinh thường chỉ đoán mò về kết quả chứ không hiểu được cách giả cụ thể.
Hoặc: Hãy thêm vào bên trái số 1998 một chữ số và bên phải một chữ số sao cho số mới chia hết cho 45 (số mới là số có 6 chữ số)
Học sinh không nắm được cách giải cụ thể nên chỉ thêm số chừng có thể là đúng nhưng cũng có thể không đúng. Như vậy chỉ nhờ may rủi chứ không biết chính xác cách giải nó như thế nào.
Kết quả thu được từ khi chưa áp dụng cách phương pháp giảng dạy này như sau: 1% biết cách giải sơ qua; 9% học sinh đoán mò kết quả; 90% chưa biết cách giải.
Qua thực tế giảng dạy phần này ở trên lớp tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm như sau.
II) Nội dung
A) Lý thuyết
Để học tốt và giải được bài tập trong chương, nhất thiết ở phần lý thuyết học sinh phải được nắm vững những vấn đề sau:
- Nếu từng số hạng của một tổng (hoặc một hiệu) chia hết cho cùng một số thì tổng (hoặc hiệu) cũng chia hết cho số đó
- Nếu một thừa số của tích chia hết cho một số thì tích cũng chia hết cho số đó.
- Nếu một tổng có hai hay nhiều số hạng mà một số hạng không chia hết cho m thì tổng đó không chia hết cho m.
Lưu ý:
ở tính chất này nếu có nhiều hơn một số hạng không chia hết cho m thì tính chất có thể không còn đúng. Khi muốn xét xem tổng có chia hết cho m hay không, ta phải xét xem tổng các số trong từng phép chia mỗi số hạng cho m có hai trường hợp:
+ Nếu tổng các số dư chia hết cho m thì khi đó tổng cũng chia hết cho m
+ Nếu tổng các số dư không chia hết cho m thì khi đó tổng cũng không chia hết cho m.
Vì tính chất này không được nêu rõ ở sách giáo khoa.
Vì vậy, trong khi giảng dạy giáo viên phải cung cấp vấn đề này cho học sinh, lấy các ví dụ cụ thể để minh hoạ giúp học sinh hiểu rõ vấn đề đó có thể áp dụng vào giải các bài tập khác trong chương.
- Học sinh nắm vững các dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9 giới thiệu ở trong chương.
- Có kĩ năng vận dụng linh hoạt các dấu hiệu và tính chất trong những bài tập phối hợp.
B) Phần bài tập
Phần b