SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LẬP CÔNG THỨC HÓA HỌC VÀ PHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC Ở LỚP 8 THCS THEO PHƯƠNG PHÁP MỚI
I- ĐẶT VẤN ĐỀ
- Môn Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, gắn liền với hiện tượng thí nghiệm và phương trình hóa học. Ở lớp 8 trường THCS, Hóa học là một môn học mới và rất khó đối với học sinh: nhiều khái niệm, kiến thức rất trừu tượng buộc các em phải tưởng tượng ra, số tiết trong tuần lại rất ít (2tiết/tuần), số tiết luyện tập trong mỗi chương học còn khá ít. Do đó đòi hỏi người giáo viên phải có kĩ năng giảng dạy phù hợp, sáng tạo để học sinh hiểu bài nhanh và hiệu quả đặc biệt là kĩ năng lập công thức hóa học (CTHH) và phương trình hóa học (PTHH).
- Là một giáo viên bộ môn Hóa học, muốn giảng dạy tốt chương trình Hóa học ở THCS thì ngoài việc nắm vững nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy còn cần có cách giảng bài phù hợp với đối tượng học sinh. Hầu hết bài tập trong hệ thống bài tập hóa học có liên quan đến CTHH & PTHH. Như vậy phần lập CTHH & PTHH là rất quan trọng đối với học sinh. Do đó đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng lập CTHH & PTHH tốt, nhanh và chính xác.
- Trong quá trình giảng dạy hóa học ở THCS tôi nhận thấy đa phần học sinh bị lúng túng khi lập CTHH & PTHH. Bởi vì, với các em học sinh thì CTHH & PTHH là một kiến thức mới, khó và mới được học và làm quen. Kiến thức hóa học thực tế đòi hỏi chính xác nhưng lại rất trừu tượng, cần phải nhớ nhiều, đặc biệt ở THCS còn nhiều kiến thức cần nhớ máy móc.
- Đặc trưng của hóa học là CTHH & PTHH. Dựa vào CTHH & PTHH để giải thích các hiện tượng thực tế, để giải các bài tập có liên quan… Trong quá trình lập CTHH & PTHH đòi hỏi tốc độ phải nhanh và chính xác nếu không sẽ ảnh hưởng đến kết quả bài học. Vậy làm thế nào để các em học sinh lập CTHH & PTHH nhanh và chính xác?
- Xuất phát từ các lí do trên mà tôi mạnh dạn đưa ra một vài kinh nghiệm được đúc rút trong quá trình giảng dạy phần lập CTHH & PTHH mà tôi thấy có hiệu quả nhất.


II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lí luận của vấn đề:
Đối với HS lớp 8, hóa học là môn học mới, tương đối trừu tượng và khó khăn khi phải làm quen với môn học và nội dung chương trình. Trong đó lập công thức hóa học và lập phương trình hóa học là những nội dung HS cần phải thành thục thì sau này mới làm nhanh, chính xác các bài tập hóa học.
Trên thực tế giảng dạy nhiều năm, nếu HS không có kĩ năng lập CTHH & PTHH thì các em sẽ không nắm được bản chất hóa học và không làm được các bài tập cũng như các bài kiểm tra.
Trên cơ sở đó tôi đề xuất kinh nghiệm “Lập công thức hóa học và lập phương trình hóa học cho học sinh lớp 8 theo phương pháp mới”
2. Thực trạng của vấn đề:
Qua thực tế giảng dạy nhiều năm, nếu cứ áp dụng theo đúng kiến thức của sách giáo khoa tôi nhận thấy học sinh rất khó khăn khi lập CTHH & PTHH, từ đó các em cho rằng Hóa học là môn học khó và nhiều em ngại học, không tiếp thu được bài dẫn đến tâm lí chán nản, càng về sau càng không có khả năng học tập môn Hóa.
Để nâng cao chất lượng học tập môn Hóa tôi đã mạnh dạn bổ sung thêm một số phương pháp về lập CTHH & PTHH vào bài học cho các em học sinh lớp 8 nhằm mục đích:
- Giúp các em học sinh biết và hiểu được cách lập CTHH & PTHH nhanh và chính xác nhất. Từ đó các em có khả năng giải quyết các bài tập hóa học còn lại một cách tự tin, chủ động.
- Giúp cho việc đánh giá chất lượng, tiếp thu kiến thức Hóa học của học sinh trong thời gian ngắn, trong một tiết học.
- Tạo cho các em niềm tin, sự yên tâm, say mê học tập và tìm tòi thêm về môn hóa học. Phát huy được quá trình học sinh tự nhận thức, tự khám phá tìm tòi các tri thức Hóa học một cách chủ động, tích cực là quá trình tự phát hiện và giải quyết các vấn đề.
- Góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả dạy học môn hóa học.
3. Đối tượng nghiên cứu:
- HS lớp 8 trường THCS Phùng Giáo
- Các bài giảng trong chương trình hóa học 8 (từ bài 9 về sau) trong đó có 2 bài cơ bản là:
Bài 10. Hóa trị
Bài 16. Phương trình hóa học
Các bài học khác cũng có